Ο σημαντικότερος τομέας των δραστηριοτήτων της Αγιορειτικής Εστίας είναι αυτός της Πρωτογενούς έρευνας στις πηγές, στο Άγιον Ορός, στη Θεσσαλονίκη και στο σύνολο σχεδόν των επιστημονικών Ιδρυμάτων και των Αρχείων της χώρας, για κρίσιμες πτυχές της ιστορίας του πνευματικού βίου, της τέχνης, της αρχιτεκτονικής κλπ. του Αγίου Όρους.
Και ταυτόχρονα η εξασφάλιση και καταχώρηση στις εκδόσεις της Αγιορειτικής Εστίας, επιστημονικών κειμένων που προσθέτουν νέα στοιχεία και πληροφορίες σχετικές με το θέμα και με το Άγιον Όρος.
ΤΑ ΕΙΚΟΝΟΓΡΑΦΙΚΑ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΑ ΤΩΝ ΝΑΩΝ, ΤΩΝ ΠΑΡΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, κλπ. ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ
Ένα εξαιρετικής σημασίας ερευνητικό έργο που αφορούσε στην καταγραφή όλων των τοιχογραφιών του Αγίου Όρους από Καθολικά, παρεκκλήσια, φιάλες, επιγραφές, κλπ. πραγματοποιήθηκε από τους επιστημονικούς συνεργάτες της Αγιορειτικής Εστίας Γιώργο Φουστέρη και Νίκο Τουτό, στο πλαίσιο μιας απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Αγιορειτικής Εστίας, ύστερα από πρόταση των ανωτέρω συνεργατών, με την έγκριση της Ιεράς Κοινότητας του Αγίου Όρους και την ευλογία και την αποδοχή των Ιερών Καθιδρυμάτων του Αγίου Όρους.
Η καταγραφή περιλαμβάνει την περίοδο από το 10ο έως 19ο αιώνα.
Το έργο αυτό κρίθηκε ως μεγάλης επιστημονικής και ιστορικής σημασίας, εφάμιλλο των καταγραφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα σε διάφορους τομείς της ζωής και της ιστορίας του Αγίου Όρους όπως τα χειρόγραφα, η αρχιτεκτονική, κλπ.
Η Ακαδημία Αθηνών εκτιμώντας την σημασία και την υψηλή επιστημονική πληρότητα του έργου, απεφάσισε να εκδώσει τον πρώτο τόμο που περιλαμβάνει τα στοιχεία της έρευνας της περιόδου 10ος-17ος αιών, ευρετήρια, εισαγωγικά κείμενα, κλπ.


